Akvaryum Balıkları Ansiklopedisi - Prof.Dr.Atilla ALPBAZ

 

Önsöz

Bu çalışma içerisinde akvaryum balıkları iki ana grup içerisinde incelenmiştir. Bu gruplar tatlı su balıkları ve deniz balıklarıdır.

Akvaryumlarda ele alınan tatlı su balıklarının tümünü ülkemizde yayınlanacak bir kitapta toplamanın günümüz ekonomik koşullarında mümkün olmayacağı söylenebilir. Dış ülkelerde bile akvaryumlar konusunda çok fazla yayın yapıldığı halde tüm akvaryum balıklarını içeren bir yayın günümüze dek gerçekleştirilememiştir. Bu konudaki en değerli yayın Dr. Axulrod ve Dr. Burges tarafından "Atlas of Aquarium Fishes" ismi ile yayınlanmış ve T.F.H. firmasınca yayınlanmıştır. Konu üzerinde ilgi duyacakların 200 USD fiyatla pazarlanan bu yayını incelemelerini öneririz. Bu nedenle bu kitap içerisinde ancak sınırlı sayıda balık ele alınabilmiş olmakla beraber, ülkemiz meraklıları için şimdilik yeterli olacağı düşüncesindeyiz. Bu kitap içerisinde akvaryum dünyasının en ilgi çeken balıkları, ayrıca ülkemize ithal edilmiş olan tüm balıkların ele alınmasına çalışılmıştır. Bu amaçla Türkmen ve Alpbaz tarafından yapılan "Türkiye'ye ithal edilen akvaryum balıkları" isimli çalışma baz alınmış, bunun yanında ilginç bulunan ve dış ülkelerde ilgi gören balıklar taranarak bu çalışma meydana getirilmiştir. Burada balıkların ilginçliği izafi bir açıklamadır. Çünkü bir meraklıya ilginç gelen bir balık türü diğer bir kişiye ilginç gelmeyebilir. Bu nedenle ele alınan balık türleri üzerinde titizlik ile durulmaya çalışılmış ise de çok ilginç olduğu ileri sürülebilecek balık türleri ele alınmamış da olabilir. Bu konuda okuyucuların hoşgörülerine sığındık.

Ülkemize çeşitli balık türlerinin zaman zaman getirildiği ve zamanla sanki moda değişmesi gibi diğer balık türlerine yönelinildiği görülmektedir. Akvaryum balıkları açıklanırken bazı türlerde alt varyeteler üzerinde de kapsamlı bilgiler sunulmuştur. Örneğin lepistes balıkları bu konuda örnek olarak gösterilebilir. Bu tür meraklılarca bilineceği gibi sevilen ve aranılan pek çok alt varyetelere sahip olup akvaryumun vazgeçilmez balıklarıdır.

Ansiklopedi içerisinde bazı balık türlerinin üretilmeleri üzerinde geniş bilgi sunulduğu görülecektir. Çünkü bu yayının sadece balıkları tanıtan ve resimlerini verne bir yayın değil, meraklılarca aranabilecek üretim yöntemlerini de içermesi amaçlanmıştır. Bazı bilgilerin tekrar edildiği düşünülse bile benzer üretildiği sanılan bazı türlerin yetiştiricilikleri arasında ufak gibi görünen ayrıntılar olduğu izlenecektir. Unutulmaması gereken bir konu vardır ki, ayrıntı gibi görülen bazı bilgiler, yetiştirmenin odak noktası olabilir.

Tatlı su balıkları gruplandırılırken 6 ana grup ele alınmıştır. Bu grupların tam türkçe karşılıklarını bulmak mümkün olmamakla beraber yerleşmiş bazı bilgileri de kabul etmek daha yararlı görülmüştür. Bu nedenle ansiklopedi içerisinde bu grupların ingilizce isimlerinin baş harfleri dikkate alınarak gruplar incelenmiştir. Bu gruplar içerisinde ise familyalara göre bir sıralama yapılmış ve familya içi türlerde yine latince isimlerinin baş harfleri dikkate alınarak balık türleri incelenmiştir.

Bu gruplar içerisinde ele alınan familyalar ve türler olarak hazırlanan index yayının sonunda verilmiştir. Bu gruplar içerisinde 600'den fazla balık türü ele alınmış veya resimleri sunulmuştur. Ayrıca 10 tablo içerisinde 500'den fazla balık resmi sunulmuştur. Böylece ansiklopedi içerisinde 1000'in üzerinde resim görülecektir. Her ne kadar yayın içerisinde bu kadar balık sunulmuş olmakla beraber her balık türü için açıklama yapılması yoluna gidilmemiştir. Aynı familyaya giren ve resimlerinin sunulmasında yarar görülen balıklar yakın olduğu saptanan tür içerisinde isim olarak ve geniş açıklamalara gidilmesinden kaçınılmıştır. Ansiklopedinin son bölümünde ise, akvaryum tekniği konusunda kısa ve öz bilgiler sunularak bu ansiklopedinin bir rehber kitap olarak da yardımcı olması düşünülmüştür.

Okuyuculara yararlı olması diieğiyle.

Prof. Dr. Atilla ALPBAZ, 2000